مأموریت‌ها و رویکردهای تحولی

اهتمام جدی به بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی

  • تبیین گسترش و نشر علوم و معارف قرآن و عترت، به ویژه سیره علمی، عملی، اخلاقی و معارف بلند رضوی در ساحت‌های فردی، خانوادگی، سازمانی، اجتماعی و تمدنی

  • بهره‌گیری از پشتوانه تاریخی و فاخر حوزه‌های گران‌سنگ علمی، خصوصاً حوزه دیرپا و بلندآوازه مشهد مقدس و ایجاد تحول همه‌جانبه و توسعه و ارتقای علمی، پژوهشی، فرهنگی و هنری فعاالیت‌های آستان قدس رضوی، دانشگاه‌ها، مدارس، مؤسسات علمی و پژوهشی و چاپ و نشر وابسته و ایجاد ارتباط و تعامل متقابل با آن‌ها

  • ایجاد ارتباط شایسته با همه محبان و موالیان حضرت ثامن‌الحجج (ع) در سراسر جهان و معرفی فاخر آستان قدس رضوی به آنان با بهره‌گیری از به‌روزترین امکانات و دستاوردهای علمی «با تکیه بر توانمندی‌‌های داخلی» به منظور اعتلای فرهنگ و گفتمان فراگیر رضوی

  • بسیج ظرفیت‌های گسترده علمی و فرهنگی و توجه به مؤسسات دانش‌بنیان در پشتیبانی از مأموریت‌های آستان قدس رضوی و سامان‌بخشی و شبکه‌سازی آن‌ها

  • سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی دانش‌بنیان به منظور گفتمان‌سازی و تحقق اهداف و آرمان‌های بلند امام راحل و رهبری معظم انقلاب اسلامی

  • پشتیبانی علمی و فرهنگی از مقوله زیارت، وقف و نذر

  • طراحی و نظارت بر پیوست فرهنگی فعالیت‌های کلان آستان قدس رضوی

  • الگوسازی مراکز علمی، آموزشی و پژوهشی وابسته در چارچوب مأموریت‌ها و برنامه‌ریزی هدفمند و هم‌افزا، میان بخش‌های مختلف علمی، فرهنگی و ستادی آستان قدس رضوی

  • بهره‌گیری حداکثری، مؤثر و روزآمد از فناوری‌های نوین سخت‌افزاری و نرم‌افزاری و ابزارهای جدید هوشمند و دانش‌بنیان

  • توسعه فعالیت‌های علمی، فرهنگی ـ هنری و تبلیغی آستان قدس رضوی در فضای مجازی

  • همکاری و تعامل اثربخش با مدیریت‌های دولتی و غیردولتی به منظور ارتقاء و افزایش بهره‌وری فعالیت‌های مشترک و مرتبط

  • فراهم نمودن زمینه جذب نذورات،‌ موقوفات و کمک‌های مردمی بر اساس ضوابط آستان قدس رضوی

  • توجه جدی به اصول خودکفایی، صرفه‌جویی و برون‌سپاری در فعالیت‌های علمی، فرهنگی و هنری و استفاده حداکثری از ظرفیت مؤسسات مردم‌نهاد و فعالان علمی و فرهنگی، با نظارت و کنترل مستمر و دقیق و پرهیز از تصدی‌گری

  • ارائه الگوی شایسته از انضباط اداری و مالی در تمامی فعالیت‌های سازمان و در چارچوب ضوابط و مقررات عمومی و اساسی آستان قدس رضوی

 

چاپ دومین جلد از کتاب دایره‌المعارف آستان قدس رضوی

دایره‌المعارف آستان قدس رضوی تنها مرجع علمی است که مجموعه آستان قدس را به طور دقیق و با آخرین شیوه‌های پژوهشی روز، بر اساس منابع، اسناد و پژوهش‌های تازه معرفی می‌کند. این اثر که حاصل ۱۰ سال کار جمعی بیش از ۱۵۰ پژوهشگر و نویسنده صاحب‌نظر است، در دو جلد تدوین شده و در ذیل محورهای شش‌گانه آستان قدس رضوی، از جمله رجال، القاب و موضوعات و مشاغل، مکان‌ها، مکتوبات، نفایس موزه و سازمان‌ها را معرفی می‌کند.

 

راه‌اندازی وبگاه «گفتمان رضوی»

با شیوع ویروس کرونا، بنیاد پژوهش‌های اسلامی به عنوان یکی از مهم‌ترین حوزه‌های تولید محتوای دینی در آستانه اقدام به راه‌اندازی «گفتمان رضوی» کرد. این وبگاه در پنج بخش چندرسانه‌ای، تصاویر مفید، مقاله علمی، اخبار و تازه‌ترین پرسش‌های طراحی و پاسخگویی سؤالات در حوزه اعتقادی، اجتماعی ـ فرهنگی، احکام شرعی، آموزه‌های دینی و تاریخی و سیره به دو صورت اجمالی و تفصیلی است.

 
  • ارائه مقالات علمی با موضوع کرونا توسط برخی از صاحب‌نظران و محققان

  • صرف هزینه یک میلیارد تومان برای تولید محتوای فرهنگی در راستای مقابله با شبهات فکری کرونایی

  • تولید کتاب راهنما و کتاب صوتی «کرونا و دل مشغولی‌های ذهنی» و کتاب «کرونا، چالش نظام سلامت»

  • ارزیابی پژوهشی تمامی محتواهای تولید آستان قدس رضوی در موضوع کرونا

  • تولید محتوای علمی در پاسخگویی به نیاز جامعه نظیر نگارش مقاله علمی، تولید محتوا به منظور چاپ کتاب، برگزاری نشست‌های تخصصی و وبینارهای علمی با محوریت موضوع کرونا و دوران پساکرونا

 

چاپ ۴ جلد جدید دایره‌المعارف «المعجم»

یکی از ارزنده‌ترین کتاب‌هایی که در سال‌های اخیر، جلدهایی از آن به چاپ رسیده، «المعجم فی فقه لغه القرآن وسرّ بلاغته» نام دارد که مجلدهای ۳۸، ۳۹ ،۴۰ و ۴۱ در دو سال اخیر به زیور طبع آراسته شده است.

این اثر جایگاه خوبی را در کشورهای عربی همچون مصر، سودان، سوریه، عراق، عربستان و حتی کشورهای غیر عرب‌زبان همچون افغانستان و پاکستان به دست آورده و با چاپ چهار مجلد در سال‌های ۹۸ و ۹۹ اکنون جلد ۴۱ المعجم، پیش روی قرآن‌پژوهان قرار گرفته است.

این کتاب دایره‌المعارفی درباره قرآن، معارف و علوم قرآنی است که مدخل‌های آن بر اساس ریشه اصلی کلمات قرآن تنظیم شده و هر مدخل از جنبه‌های مختلف علوم قرآنی مورد بررسی قرار گرفته است.

به این ترتیب که هر مدخل در آغاز از لحاظ لغوی و دانش ریشه‌شناسی بررسی و سپس آرای دانشمندان صاحب‌نظر در آن باره مطرح می‌شود. المعجم تاکنون جوایز متعددی از جمله کتاب سال جمهوری اسلامی ایران را از آن خود کرده و در فضای علمی جهان اسلام با اقبال قابل توجهی مواجه شده است.

 

با همکاری مؤثر آستان قدس رضوی، آثار «سیدمرتضی علم‌الهدی» تدوین و رونمایی شد

کنگره بین‌المللی سیدمرتضی علم‌الهدی در هزارمین سالگرد رحلت ایشان، توسط نمایندگی بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی در قم و با پیام حضرت آیت‌الله خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب و حضور تولیت آستان قدس رضوی برگزار و در آن از آثار «سیدمرتضی علم‌الهدی» رونمایی شد.

نشست‌های علمی نیز مرتبط با مدیریت دفتر نمایندگی بنیاد در قم و مشارکت نخبگان علمی برگزار شد. تاکنون با مشارکت آستان قدس رضوی و مؤسسه علمی ـ فرهنگی دارالحدیث، ۴۰ کتاب از تألیفات سیدمرتضی و ۲۰ کتاب درباره این شخصیت بزرگوار به چاپ رسیده است. آثار برجسته سیدمرتضی علم‌الهدی به عنوان کتاب سال جمهوری اسلامی و کتاب سال حوزه انتخاب شده است.

همکاری دو شورای علمی، 15 پژوهشگر، 10 کارشناس آماده‌سازی کتاب بنیاد پژوهش‌ها و همچنین واحد چاپخانه آستان قدس رضوی

یک میلیارد تومان هزینه چاپ آثار سیدمرتضی علم‌الهدی

 

برگزاری نشست تخصصی «اخلاق مدیریت و خدمات پژوهشی»

  • برگزاری میز گرد علمی ـ تخصصی با عنوان «منزلت تربیت در منظومه اخلاق اسلامی»
  • برگزاری نشست تخصصی «توسعه علوم اخلاقی در تاریخ معاصر»
 

سه‌شنبه‌های فرهنگی

با هدف معرفی آثار نفیس گنجینه رضوی، با همت سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی، مجموعه برنامه با عنوان «سه‌شنبه‌های علمی و فرهنگی آستان قدس رضوی» از اسفندماه ۱۳۹۷ آغاز و تا پایان اسفند 1399 تعداد ۷۸ برنامه تهیه و آماده شد.

این برنامه با رونمایی از ۱۶ قطعه تمبر با تصویر تعدادی از نفایس رونمایی شده گنجینه رضوی برگزار شد.

از جمله برنامه‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • رونمایی و معرفی قدیمی‌ترین نهج‌البلاغه‌های خطی

  • رونمایی و معرفی بزرگ‌ترین قرآن خطی جهان اسلام

  • رونمایی و معرفی قرآن راوندی، اهدایی امام خمینی (ره)

  • رونمایی و معرفی قدیمی‌ترین نشریه‌های اسلامی

  • رونمایی و معرفی دستخط علامه محمدباقر مجلسی

  • رونمایی و معرفی قدیمی‌ترین نسخه‌های خطی مرتبط با عاشورا

  • رونمایی و معرفی آثار و منابع مرتبط با سردار شهید حاج قاسم سلیمانی موجود در گنجینه رضوی برای اولین بار

  • رونمایی و معرفی اسناد تصویری انقلاب اسلامی در خراسان و خدمات امانت الکترونیک کتابخانه دیجیتال موجود در گنجینه رضوی

راه‌اندازی ۳۵ ایستگاه مطالعه دیجیتال در کشور

از ابتدای شیوع بیماری کرونا و به‌منظور دسترس‌پذیر بودن منابع دیجیتال کتابخانه‌های آستان قدس رضوی، ۳۵ ایستگاه مطالعه دیجیتال در کتابخانه‌ها و مراکز اطلاع‌رسانی کشور راه‌اندازی شد. این پایگاه‌ها با هدف دسترسی راحت‌تر پژوهشگران و ایجاد ایستگاه‌های مطالعه دیجیتال در مناطق محروم ایجاد شد.

کتابخانه‌های آیت‌الله حکیم تهران، امام رضا (ع) کرمانشاه، امام رضا (ع) بروجرد، امام رضا (ع) اهواز، دبیرستان فرزانگان شیخ عباس تربتی (ره)، آیت‌الله شیخ هاشم قزوینی (ره) از جمله این مراکز است.

 
  • ایجاد ۱۱ ایستگاه مطالعه نسخه خطی

  • امکان بهره‌مندی از صد هزار کتاب و مقاله به صورت محلی در هر ایستگاه از طریق بیش از ۲۵۰ سامانه نرم‌افزاری همچون جامع‌التفاسیر، جامع‌الاحادیث، مکتب‌الشامله، کتابخانه اهل بیت (ع) و غیره

  • دسترسی به بیش از ۱۰ پایگاه علمی و پژوهشی ملی همچون نورمگز، نورلایب، سیویلیکا، ایران نمایه و...

  • دسترسی به حدود ۲ هزار پایگاه علمی و پژوهشی بین‌المللی همچون ساینس دایرکت، اشپرینگر،امرالد و... با امکان بازیابی بیش از 100 میلیون منبع دیجیتال

  • دسترسی به برخی پایگاه‌های محدود کتابخانه دیجیتال آستان قدس رضوی همچون پایگاه کتاب‌های چاپی، کتاب‌های الکترونیکی، مقالات الکترونیکی، پایان‌نامه‌ها و … به‌صورت تمام متن

  • ایجاد پایگاه کتابخانه دیجیتال فهارس: تهیه ۲۶ هزار و ۵۲۷ صفحه فایل متنی فهرست نسخ خطی

 

فراهم آوردن زمینه دسترسی کاربران به 250 میلیون منبع دیجیتال در کتابخانه دیجیتال

  • خدمات تحویل مدرک پاسخگویی به ۶ هزار و ۴۸۹ تقاضا و ارسال ۲۱۳ هزار و ۱۸۹ صفحه

  • خدمات پرسش از کتابدار: هزار و ۵۰ مورد پاسخگویی آنلاین و ۶۵۰ مورد پاسخگویی آفلاین

  • راه اندازی خدمت امانت دیجیتال منابع: ۲۶ هزار و ۲۱۳ مورد امانت

  • خدمات مطالعه آنلاین

رونمایی از پایگاه معرفی منابع در کتابخانه دیجیتال

در پایگاه معرفی منابع دیجیتال، بیش از 2 هزار و 100 منبع اطلاعاتی مانند کتاب، پایان‌نامه، مقاله، نرم افزار و پایگاه اطلاعاتی در موضوعات گوناگون و با اولویت منابع علوم اسلامی و انسانی معرفی شده و این تعداد به صورت روزانه، در حال افزایش و به‌روزرسانی است.

 
  • امکان امانت الکترونیک ۲۵ هزار کتاب دیجیتال

  • راه‌اندازی پایگاه موضوعی قرآن کریم با بیش از ۱۵ هزار نسخه خطی، چاپ سنگی، کتاب چاپی، مقاله، سند، عکس، فیلم، بریده جراید و سایر مطالب پیرامون قرآن در کتابخانه دیجیتال آستان قدس رضوی

افتتاح دو کتابخانه جدید

با افتتاح دو کتابخانه جدید در شهر اهواز و مسجد امیرالمؤمنین واقع در منطقه رسالت مشهد تعداد کتابخانه‌های آستان قدس رضوی به 56 عدد رسید.

کتابخانه و موزه ملی ملک

مؤسسه کتابخانه و موزه ملی ملک در جایگاه موقوفه آستان قدس رضوی، کوشش‌های فرهنگی ـ تخصصی زیر را در سال‌های ۹۸ و ۹۹ به انجام رسانده است.

 
  • بازدید 25 هزار و 55 نفر از موزه ملی ملک

  • بازدید تعداد ۳۶ هزار و ۴۱۹ نفر از خانه ملک

  • بهره‌مندی ۲۰ هزار نفر ساعت از برنامه‌های آموزشی با موضوع فرهنگ و هنر ایرانی ـ اسلامی،‌ خدمات کتابخانه‌ای و کودکان

  • اهدای 2 هزار و 400 کتاب چاپی، چاپ سنگی و سربی و نسخ خطی و اسناد و نشریات به کتابخانه و موزه ملی ملک

  • مستندنگاری 100 هزار فریم تصویری آثار «اسکن، عکاسی، ساماندهی آرشیو عکس، اعمال تغییرات و ویرایش تصاویر»

  • راه‌اندازی فروشگاه اینترنتی محصولات فرهنگی مؤسسه کتابخانه و موزه ملی ملک

  • افتتاح دفتر «وقف، نذر و اهدای کتابخانه و موزه ملی ملک» در خانه تاریخی ملک در تهران

  • برگزاری ۳ هزار و ۴۳۱ نفر ساعت نشست پژوهشی علمی ـ تخصصی در چهارچوب برگزاری نشست‌های پژوهشی با حضور پژوهشگران متخصص و علاقه‌مندان در حوزه فرهنگ و هنر ایرانی و اسلامی

  • برگزاری ۵ هزار و ۱۱۸ نفر ساعت کارگاه‌های آموزشی «توسعه فرهنگی» در چارچوب برگزاری کارگاه‌های آموزشی با حضور اساتید و هنرجویان در حوزه فرهنگ و هنر ایرانی و اسلامی

  • برگزاری ۱۶ هزار و ۵۱۳ نفر ساعت تورهای موضوعی و آموزشی در فضای مجازی

  • 77 هزار و 352 نفر بازدید ازنمایشگاه بیرونی

  • برگزاری ۳۸ نمایشگاه مجازی

آفرینش‌های هنری

  • تولید ۳۹ کتاب ادبی، هنری، محصولات فرهنگی

  • برگزاری ۵۵ نمایشگاه در نگارخانه رضوان

  • اجرای 203 نمایش

  • برگزاری 37 کارگاه تخصصی شعر آیینی در مشهد و استان‌ها

  • برگزاری ۱۳۶ آیین شعرخوانی و رسم دعبل

  • تولید ۱۰۲ دقیقه انیمیشن

  • برگزاری ۱۵۰ کلاس در قالب مکتب رضوان

  • سفارش و ساخت کلیپ و تیزر قریب به ۳۰۰ دقیقه

  • اجرای بیش از 100 نمایش خیابانی با حضور گروه‌های نمایشی برگزیده کشور

  • برگزاری جشنواره‌های بین‌المللی هنرهای تجسمی

  • برگزاری لیگ سرود آکاپلا در قالب اجراهای پاتوقی و جذب ۲ هزار جوان و نوجوان با صرف ۱۵ هزار نفر ساعت در سراسر کشور ایران

  • اکران سراسری انیمیشن سینمایی «در مسیر باران»

  • برگزاری هفتمین جشنواره ملی عکس خانه دوست

  • اجرای پروژه نمایشی ـ تلفیقی «عکاسخانه»

  • برگزاری جشنواره ملی هنر رضوان

برگزاری چهارمین دوره جایزه جهانی گوهرشاد

این جایزه با هدف تجلیل از بانوان فرهیخته و نیکوکار سراسر جهان در ذیل نام حضرت رضا (ع) و به نام یکی از خادمان این حضرت هر سال از هشت بانوی فرهیخته و نیکوکار داخلی و خارجی تجلیل می‌کند. ملاک‌های هشت‌گانه این جشنواره «ایثار و شهادت»، «مقاومت و بیداری اسلامی»، «جریان‌سازی فرهنگی و هنری»، «امور خیریه»، «خدمات عمرانی» «پزشکی»، «امور علمی آموزشی و پژوهشی» و «حوزه مدیریت و کارآفرینی» است.

در مراسم چهارمین دوره این رویداد فرهنگی که در تالار قدس حرم مطهر رضوی برگزار شد، رباب زیدی، مدیر جامعه‌الزهرا (س) لکهنو کشور هندوستان، یاسمین حسنات، بانوی فرهنگی و مبارز و مقاوم از کشور افغانستان، زینب عیسی همسر و مادر 6 شهید از نیجریه، هلا (رخسار) کی تی، بانوی تازه مسلمان مبلغ دین اسلام و مذهب اهل بیت (ع) و مترجم صحیفه سجادیه از میانمار به عنوان برگزیدگان خارجی و شهناز عبادانی واقف و مدیرعامل مؤسسه خیریه محدث، سیده اعظم حسینی، نویسنده و پژوهشگر (نویسنده کتاب دا)، دکتر بی بی فاطمه حقیرالسادات، تولیدکننده دو محصول دانش‌بنیان و فعال در زمینه نانو و دکتر نفیسه ثقفی، متخصص زنان و زایمان و فعال در حوزه عمرانی و پزشکی و خادم افتخاری در دارالشفای امام رضا (ع)، به عنوان برگزیدگان داخلی این جایزه معرفی شدند. حضور فعال در فضای مجازی و تعامل با نهادها و سازمان‌های داخلی و خارجی و برگزاری سومین دوره شب شعر گوهرشاد از اقدامات جنبی این دوره بود.

اخذ مجوز انتشارات کتاب رضوی

نظر به جایگاه رفیع علمی و فرهنگی آستان مقدس حضرت علی بن موسی‌الرضا (ع) و اهمیت موضوع نشر با عنوان رضوی، به‌ویژه با وجود محصولات فراوان رضوی در حوزه‌های گوناگون، مسئولان آستان قدس را بر آن داشت که نسبت به رفع این نقیصه اقدام نمایند و همزمان با فعالیت مجموعه به‌نشر، مجوز انتشارات «کتاب رضوی» را دریافت و مأموریت نشر کتاب‌هایی با محتوای فاخر دینی و معرفی در حوزه‌های مختلف را عهده‌دار شود.

از این پس، کلیه کتب نشریافته، در دست انتشار و یا قابل نشر آستان قدس رضوی، با موضوعات سبک زندگی دینی، گفتمان انقلاب اسلامی، معارف اسلامی، سیره و سنت اهل بیت (ع) و امام رضا (ع) با عنوان «کتاب رضوی» و با لوگوی ویژه آن و مشخصات قابل تشخیص از یک سو و با رعایت استانداردهای متفاوت محتوایی و زیر نظر اساتید برجسته، بازبینی آثار صورت گرفته و با نظارت همه‌جانبه آنان منتشر خواهد شد.